Oceany i atmosfera

Oceany i atmosfera są ze sobą silnie związane; powstające w atmosferze wiatry napędzają prądy morskie, a ciepło mas wodnych wpływa na cyrkulację atmosferyczną. Jednym z najbardziej wyrazistych przykładów wzajemnego oddziaływania oceanów i atmosfery jest zjawisko El Nino, czyli zaburzenie systemu pogodowego w rejonie Pacyfiku. ENSO związane jest z okresowym nagrzewaniem się tropikalnych wód powierzchniowych wschodniego Pacyfiku, które zaburza cyrkulację morską i atmosferyczną, czego skutki są odczuwane jako anomalie pogodowe na obszarach położonych daleko od tropikalnego Pacyfiku. Pod wpływem wiejących w kierunku zachodnim pasatów nagrzane wody gromadzą się zwykle w zachodniej części Pacyfiku. Co 3-7 lat pasaty słabną i masy ciepłej wody przesuwają się na wschód w kierunku Ameryki Południowej, podnosząc temperaturę powierzchni wschodniego Pacyfiku o 3-4°C. Prądy morskie, które normalnie w tym rejonie płyną na zachód, zwalniają, zatrzymują się lub nawet zmieniają kierunek na przeciwny. Zjawisko to zostało nazwane El Nino, ponieważ ocieplanie się wody na łowiskach u wybrzeży Peru następuje tuż przed Bożym Narodzeniem. W większości przypadków ENSO trwa od jednego do dwu lat. W obecnych czasach poważnym problemem jest wylesianie, czyli przejściowe lub trwałe usuwanie lasów na rzecz użytków rolnych lub w innych celach. Światowa Komisja ds. Lasów i Zrównoważonego Rozwoju, powołana w 1992 r. podczas Szczytu Ziemi, ogłosiła w 1999 r. w swym końcowym raporcie, że corocznie niszczonych jest 15 milionów hektarów lasów. Niszczenie lasów jest spowodowane wypalaniem ich w celu oczyszczenia gruntu, rozrostem rolnictwa, budową dróg oraz pozyskiwaniem drewna. Zniszczenie lasów powoduje, że nie przynoszą już one korzyści uzależnionej od nich ludności. Wylesianie zwiększa erozję gleby, a zatem zmniejsza jej żyzność. Erozja powoduje wzrost sedymentacji w ciekach wodnych, co szkodzi położonym w ich dolnym biegu ekosystemom wodnym: przezroczystość wody się zmniejsza, żyjące na dnie organizmy zostają pokryte mułem, koryta rzek wypełniają się osadem. Nadmierna erozja, zwłaszcza na stromych wylesionych stokach, powoduje lawiny błotne, zagrażające ludzkiemu życiu i mieniu, a także zmniejsza ilość energii produkowanej przez elektrownie wodne z powodu gromadzenia się za tamami mułu. W suchych rejonach wylesianie może prowadzić do powstawania pustyń. Wylesianie przyczynia się do spadku różnorodności biologicznej. Na niszczenie lub przekształcenie siedlisk szczególnie wrażliwe są liczne gatunki tropikalne, które zajmują w lasach niewielkie areały. Z powodu niszczenia lasów tropikalnych cierpią także migrujące gatunki motyli i ptaków. Dzięki przechwytywaniu i absorbowaniu opadów, lasy pomagają chronić niżej położone tereny przed powodziami. Wycięcie lasu powoduje, że zlewnia nie jest w stanie absorbować i zatrzymywać wody, wskutek czego wzrasta spływ powierzchniowy do strumieni i rzek. Powoduje to nie tylko erozję gleby, ale też naraża niżej położone tereny na wysokie ryzyko powodzi.


niepłodność urlop ojcowski wniosek aparat ortodontyczny wrocław