Reakcje warunkowe
Niektórzy psychologowie są zdania, że całe zachowanie nabyte składa się z reakcji (odruchów) warunkowych. Uważają oni, że odruch warunkowy stanowi podstawowa jednostkę nawet najbardziej złożonych form ludzkiego behawioru. Nasza wiedza o wyższych czynnościach umysłowych zachodzących w mózgu człowieka jest ciągle jeszcze skąpa, by przyjąć lub odrzucić taką teorię, niemniej nie ulega żadnej wątpliwości, że przynajmniej pewne przejawy zachowania się ludzi polegają na odruchach warunkowych. Historia dostarcza przykładów posługiwania się przez władze reżimowe, np. Niemiec faszystowskich, technikami warunkowania, które nie bez powodzenia służyły wychowywaniu obywateli posłusznych władzom i działających zgodnie z ich wolą. Ale nawet w wolnych społeczeństwach spotyka się wykorzystywanie na szeroką skalę podstawowych technik warunkowania, np. w dziedzinie reklamy. Niektórzy sądzą jednak, że w znacznym rozmiarami mózgu człowieka zachodzą zbyt złożone, a jednocześnie zbyt zmienne czynności umysłowe, by można było samemu warunkowaniu przypisać wielką rolę w kształtowaniu zachowania się. Czy tak jest w istocie, czy też nie, nie powinniśmy pozwalać innym używać naukowych technik warunkowania, które mogłyby kształtować nasze życie inaczej, niż sami tego pragniemy.
Każdy gatunek prowadzi sobie właściwy tryb życia. Musi minąć wiele lat, zanim młoda magnolia zacznie kwitnąć i wytwarzać nasiona, podczas gdy mak wyrasta z nasiona, kwitnie i ginie w ciągu jednego sezonu. Para albatrosów czarnobrewych wydaje na świat jedno pisklę co roku, a para albatrosów szarogłowych - co dwa lata. Gatunki wydatkujące cały zapas energii w jednorazowym akcie reprodukcyjnym są określane jako gatunki semelparyczne. Semelparyczność cechuje większość owadów i innych bezkręgowców, wiele roślin oraz niektóre gatunki ryb. Na przykład łosoś pacyficzny po wylęgnięciu się w wodach słodkich płynie do oceanu, gdzie żyje do osiągnięcia dojrzałości. Dorosłe łososie płyną na tarło z powrotem do tych samych rzek lub strumieni, gdzie się urodziły; po złożeniu ikry giną. Agawy są semelparycznymi roślinami występującymi w suchych rejonach tropikalnych i subtropikalnych. Ich grube, mięsiste liście, skupione u nasady pnia, przypominają kształtem rozetę. Agawy są potocznie nazywane „roślinami stuletnimi" z powodu błędnego przekonania, że kwitną raz na sto lat; w rzeczywistości mogą zakwitnąć po osiągnięciu wieku 10 lat lub później, po czym obumierają. Wiele gatunków to tzw. gatunki iteroparyczne, które wykazują powtarzające się cykle reprodukcyjne - czyli przystępują do rozrodu wielokrotnie w ciągu życia. Iteroparyczność występuje u większości kręgowców, bylin, krzewów i drzew.